Želim kupiti organsko

Kako pronaći i prepoznati autentične organske proizvode iz Bosne i Hercegovine

Kako prepoznati organski proizvod?

Obilježavanje organskih prehrambenih proizvoda predstavlja ključan element sistema organske proizvodnje, kojim se obezbjeđuje zaštita potrošača, transparentnost tržišta i povjerenje u organsku hranu. Ova oblast regulisana je Pravilnikom o obilježavanju organskih proizvoda, donesenim na osnovu Zakona o organskoj proizvodnji.

Osnovni cilj pravilnika jeste da jasno definiše uslove, način i izgled oznaka koje potvrđuju da je proizvod proizveden u skladu sa principima organske proizvodnje.

Organski proizvodi na tržnici — Prepoznavanje organskih proizvoda – ključ za informisanog potrošača

1. Osnovni principi obilježavanja

Obilježavanje organskih proizvoda zasniva se na sljedećim principima:

🛡️

Zaštita izraza

Termini „organski”, „eko”, „bio” zaštićeni su od zloupotrebe.

🔍

Jasno razlikovanje

Organski proizvodi moraju se jasno razlikovati od konvencionalnih.

📋

Obavezna primjena

Propisane oznake su obavezne na tržištu BiH i RS.

Važno: Termini koji označavaju organsku proizvodnju ne smiju se koristiti za proizvode koji ne ispunjavaju zakonske uslove.

2. Obavezne oznake za organske proizvode

Svaki certificirani organski proizvod mora sadržavati tri obavezna elementa. Kliknite na svaki za detalje:

Oznaka „Organski proizvod” Oznaka / znak organskog proizvoda Kod kontrolne organizacije

Oznaka „Organski proizvod”

Svaki certificirani organski proizvod mora sadržavati:

Oznaku „ORGANSKI PROIZVOD”
Znak za organski proizvod EU (za FBiH) ili entitetski znak RS
Kod (identifikaciju) ovlašćene kontrolne organizacije

Ova oznaka je obavezna za svu upakovanu organsku hranu.

Oznaka / znak organskog proizvoda

Federacija BiH – EU znak

Stilizovani list sačinjen od bijelih zvjezdica na zelenoj pozadini.

Republika Srpska – entitetski znak

Kružna oznaka sa stilizovanim prikazom teritorije RS i grafičkim elementima koji simbolizuju poljoprivredne površine.

Organski znak mora biti jasno vidljiv, čitljiv i neizbrisiv. Minimalna veličina oznake iznosi 10 mm u prečniku.

Kod kontrolne organizacije

Uz oznaku mora biti istaknut kod koji sadrži:

Oznaka države i entiteta

npr. „BA-3-EKO”

ID kontrolne organizacije

Identifikacioni broj akreditovane organizacije

Potvrda certifikacije

Dokaz da je proizvod prošao proces kontrole

Ovaj kod omogućava sljedivost proizvoda kroz sve faze proizvodnje.

3. Uslovi za označavanje proizvoda kao organskih

Neprerađeni proizvodi

Neprerađeni proizvod može biti označen kao organski ako:

Je u potpunosti proizveden u skladu sa pravilima organske proizvodnje
Svi sastojci potiču iz organske proizvodnje

100%

organskih sastojaka

Prerađeni proizvodi

Prerađeni prehrambeni proizvod može nositi oznaku „organski” ako:

Sadrži najmanje 95% sastojaka poljoprivrednog porijekla iz organske proizvodnje
Certificiran je od strane ovlašćene kontrolne organizacije

≥ 95%

organskih sastojaka

A šta ako je manje od 95%?

Proizvod ne može nositi glavnu oznaku „organski proizvod”. Organski sastojci moraju biti posebno naznačeni u listi sastojaka uz procenat.

4. Obilježavanje proizvoda iz perioda konverzije

⏳

Proizvodi iz perioda konverzije

Proizvodi iz perioda prelaska na organsku proizvodnju označavaju se posebnom oznakom: „PROIZVOD IZ PERIODA KONVERZIJE”, uz obavezni kod kontrolne organizacije.

Ova oznaka se koristi samo za biljne proizvode i pod strogo definisanim uslovima, čime se potrošaču jasno daje do znanja da proizvod još nije u potpunosti organski.

5. Obilježavanje uvozne organske hrane

Organski proizvodi iz uvoza mogu se plasirati na tržište Republike Srpske pod sljedećim uslovima:

Međunarodni standardi

Proizvedeni prema EU, USDA, JAS ili drugim priznatim standardima.

Domaća kontrola

Podliježu kontroli u skladu sa domaćim propisima.

Entitetska oznaka

Nose entitetsku oznaku RS. Dozvoljeno je korištenje i stranih certifikacionih oznaka uz domaću.

6. Način postavljanja oznaka

Oznake moraju biti

✓ Jasno vidljive i lako čitljive

✓ Trajno postavljene (neizbrisive)

✓ Smještene na ambalaži, etiketi ili pratećoj dokumentaciji

Mogu se nanositi putem

→ Štampanjem

→ Utiskivanjem

→ Lijepljenjem naljepnice

7. Posebni slučajevi obilježavanja

Hrana za životinje

Za organsku hranu za životinje važe posebna pravila:

Mora sadržavati najmanje 95% organskih komponenti (suva materija)
Mora imati jasno naznačen procenat organskih sastojaka

Ne mogu se označiti kao organski

Proizvodi iz perioda konverzije (osim u posebnim slučajevima)
Proizvodi životinjskog porijekla iz konverzije
Proizvodi koji ne ispunjavaju propisane standarde

Zaključak

Obilježavanje organskih prehrambenih proizvoda u Republici Srpskoj predstavlja strogo regulisan sistem koji osigurava vjerodostojnost i kvalitet organske hrane. Jasno definisane oznake, kontrolni mehanizmi i uslovi za certifikaciju omogućavaju potrošačima da prepoznaju autentične organske proizvode.

Dosljedna primjena pravilnika doprinosi razvoju organske proizvodnje, jačanju konkurentnosti i povećanju povjerenja u domaće poljoprivredne proizvode.